ఓటరు జాబితా నుంచి పేరు తొలగితే పౌరసత్వం రద్దు కాదు..

నిర్ణయించే అధికారం ఈసీకి లేదు: సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

న్యూఢిల్లీ | జూలై 19, 2026 | నిజం న్యూస్

ఓటరు జాబితా (Voter List) నుంచి పేరు తొలగించబడినంత మాత్రాన ఆ వ్యక్తి భారత పౌరసత్వం రద్దయినట్లు కాదని సుప్రీంకోర్టు కీలకంగా స్పష్టం చేసింది. పౌరసత్వాన్ని నిర్ణయించే అధికారం ఎన్నికల కమిషన్ (ECI)కు లేదని, ఆ బాధ్యత కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రమే ఉంటుందని పేర్కొంది. ఈ వ్యాఖ్యలు జూలై 17, 2026 (శుక్రవారం) జరిగిన విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు చేసింది.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ప్రత్యేక సమగ్ర ఓటరు జాబితా సవరణ (Special Intensive Revision – SIR) సమయంలో సందేహాస్పద పౌరసత్వం పేరుతో ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించబడిన వారికి రేషన్‌తో పాటు ఇతర సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలను నిలిపివేస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ దాఖలైన ప్రజాహిత వ్యాజ్యంపై భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది.

విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం, ఓటరు జాబితా నుంచి పేరు తొలగించే రాజ్యాంగబద్ధ అధికారం ఎన్నికల కమిషన్‌కు ఉన్నప్పటికీ, ఒక వ్యక్తి భారత పౌరుడా కాదా అనే తుది నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం మాత్రం ఈసీకి లేదని స్పష్టం చేసింది. అలాంటి సందేహాస్పద కేసులను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపించాల్సిందేనని పేర్కొంది.

పిటిషనర్ తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది గోపాల్ శంకరనారాయణన్ వాదిస్తూ, ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించిన నిర్ణయంపై సుమారు 33 లక్షల మంది అప్పీలు దాఖలు చేశారని తెలిపారు. ఇప్పటివరకు కేవలం 30 వేల అప్పీలు మాత్రమే పరిష్కారమయ్యాయని, వాటిలో సుమారు 70 శాతం మంది పక్షాన తీర్పులు రావడంతో వారి పేర్లు తిరిగి ఓటరు జాబితాలో చేర్చాల్సి వచ్చిందని కోర్టుకు వివరించారు.

ఎన్నికల కమిషన్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్నే పౌరసత్వంపై తుది నిర్ణయంగా భావించి, కొందరికి రేషన్, ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS), అన్నపూర్ణ పథకం వంటి సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలను నిరాకరిస్తున్నారని పిటిషనర్ ఆరోపించారు. అయితే, అప్పీలు దాఖలు చేసిన వారికి అప్పీల్ పరిష్కారం అయ్యే వరకు రేషన్, ఇతర సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు కొనసాగుతాయని పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్పష్టం చేసినట్లు కోర్టు ముందు వెల్లడైంది.

అదే సమయంలో, ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించబడిన వ్యక్తులు, వారి కుటుంబ సభ్యులకు జారీ చేసిన కుల ధ్రువీకరణ పత్రాలను తిరిగి పరిశీలించి అవసరమైతే రద్దు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశాలు జారీ చేసిన విషయాన్ని కూడా పిటిషనర్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.

అప్పీళ్ల పరిష్కారం చాలా నెమ్మదిగా సాగుతోందని, దీంతో లక్షలాది మంది చాలా కాలం పాటు అనిశ్చితిలో ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు. దీనిపై స్పందించిన సుప్రీంకోర్టు, అప్పీళ్లను వేగంగా పరిష్కరించే అంశంపై కలకత్తా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిని ఆశ్రయించాలని సూచించింది. అయితే సంక్షేమ పథకాల నిలిపివేత, కుల ధ్రువీకరణ పత్రాల పునఃపరిశీలన వంటి అంశాలపై విచారణ కొనసాగిస్తూ తదుపరి విచారణను ఆగస్టు 25, 2026కు వాయిదా వేసింది.

ఈ తీర్పు వల్ల ప్రజలు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు

ఓటరు జాబితాలో పేరు లేకపోయినా, అది పౌరసత్వం రద్దయినట్లు కాదు.

ఎన్నికల కమిషన్ ఓటరు జాబితాను నిర్వహించే సంస్థ మాత్రమే; పౌరసత్వాన్ని నిర్ణయించే అధికారం దానికి లేదు.

భారత పౌరసత్వంపై తుది నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికే ఉంటుంది.

ఓటరు జాబితా నుంచి పేరు తొలగించబడితే సంబంధిత వ్యక్తికి అప్పీల్ చేసే హక్కు ఉంటుంది.

అప్పీల్ పెండింగ్‌లో ఉందనే కారణంతో సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలను నిలిపివేయవచ్చా లేదా అన్న అంశంపై న్యాయపరమైన విచారణ కొనసాగుతోంది.

— శ్రీనివాస్ నాయక్, స్టేట్ బ్యూరో

నిజం న్యూస్