సాగుకు బ్రేక్.. రైతులకు కన్నీరు.. భారీగా పడిపోయిన వర్షపాతం.. కారణాలివే!

స్టేట్ బ్యూరో, నిజం న్యూస్, జూన్ 23, 2026

వర్షాకాలం వచ్చిందంటే రైతుల కళ్లలో ఆనందం వెల్లివిరుస్తుంది. పొలాలు దున్ని, విత్తనాలు చల్లి పచ్చని పంటల కోసం ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూస్తారు. కానీ ఈ ఏడాది వరుణదేవుడు కన్నెర్ర చేశాడు. రుతుపవనాలు ముఖం చాటేయడంతో దేశవ్యాప్తంగా రైతాంగం తీవ్ర ఆందోళనకు గురవుతోంది. వర్షపాతం భారీగా తగ్గిపోవడంతో ఖరీఫ్ సాగు ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.

నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్ నెల ప్రారంభంలో కాస్త ఆశలు రేకెత్తించినా, ఆ తర్వాత క్రమంగా బలహీనపడ్డాయి. ఫలితంగా దేశవ్యాప్తంగా సగటు వర్షపాతం ఏకంగా 42 శాతం మేర పడిపోయినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా మధ్య భారతదేశంలోని వర్షాధారిత వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో రైతులు తీవ్ర నిరాశలో కూరుకుపోయారు. వర్షాలు సమృద్ధిగా కురవకపోవడంతో వరి, పత్తి, నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాల సాగు భారీగా ఆలస్యం అయ్యే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.

మహారాష్ట్రలో అత్యధికంగా 82 శాతం వర్షపాతం లోటు నమోదు కాగా, జార్ఖండ్‌లో 69 శాతం, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో 67 శాతం లోటు నమోదైంది. మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా రాష్ట్రాల్లోనూ సగానికి పైగా వర్షాలు తగ్గినట్లు సమాచారం. త్వరలో వర్షాలు ఊపందుకోకపోతే ఈ ఖరీఫ్ సాగుపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

మరోవైపు వానలు రాకపోవడంతో కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్న రైతులు ప్రత్యామ్నాయాల వైపు చూస్తున్నారు. తక్కువ సమయంలో చేతికొచ్చే సోయాబీన్, మొక్కజొన్న వంటి పంటలు వేసేందుకు సన్నద్ధం అవుతున్నారు. మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడా ప్రాంతంలో కంది పంట వేసేందుకు అన్నదాతలు వానల కోసం ఆకాశం వంక చూస్తున్నారు. మరో రెండు వారాలు చూసి అప్పటికీ వానలు పడకపోతే సోయాబీన్ సాగు చేసేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు.

సాధారణంగా జూన్ మూడో వారం నాటికి మహారాష్ట్రలో రుతుపవనాలు చురుగ్గా మారతాయి. కానీ ఈసారి పరిస్థితి ఏమాత్రం ఆశాజనకంగా కనిపించడం లేదు. దీంతో రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఎల్ నినో ప్రభావంతో ఒకవైపు వర్షాభావ పరిస్థితులు నెలకొంటే, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఆశ్చర్యకరంగా అంచనాలకు మించి వర్షాలు పడుతున్నాయి. రాజస్థాన్‌లో 41 శాతం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 3 శాతం సాధారణం కంటే అదనంగా వర్షాలు కురిశాయి. పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల్లో కాలువలు, భూగర్భ జలాల ఆధారంగా వరినాట్లు ప్రారంభమయ్యాయి.

రానున్న రోజుల్లో పరిస్థితులు మారే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) అంచనా వేస్తోంది. జూన్ 23 నాటికి తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర, ఒడిశా, జార్ఖండ్ సహా పలు రాష్ట్రాల్లో రుతుపవనాలు విస్తరించేందుకు అనుకూల వాతావరణం ఉందని పేర్కొంది. దీంతో రైతుల్లో మళ్లీ ఆశలు చిగురిస్తున్నాయి.

ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ కూడా అప్రమత్తమైంది. తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉన్న 197 జిల్లాలను గుర్తించి, అక్కడి రైతులను ఆదుకునేందుకు ప్రత్యేక కంటింజెన్సీ ప్లాన్ సిద్ధం చేస్తోంది. ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, విత్తనాల సరఫరా, నీటి సంరక్షణ చర్యలు, వ్యవసాయ సలహాల ద్వారా రైతులకు అండగా నిలిచేందుకు చర్యలు చేపడుతోంది.

వ్యవసాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం వచ్చే రెండు వారాలు ఖరీఫ్ సీజన్‌కు అత్యంత కీలకం. ఈ సమయంలో మంచి వర్షాలు కురిస్తే సాగు పనులు వేగం పుంజుకునే అవకాశం ఉంది. లేకపోతే పంటల విస్తీర్ణం తగ్గడంతో పాటు దిగుబడులపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం మాత్రం రైతులందరి చూపు ఆకాశంపైనే ఉంది. వరుణుడు కరుణిస్తేనే ఖరీఫ్ సీజన్ గాడిలో పడే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

— శ్రీనివాస్ నాయక్

స్టేట్ బ్యూరో, నిజం న్యూస్