సీడ్ కంపెనీల దందా.. సన్న విత్తనాల ధరలకు రెక్కలు..! రైతులపై రూ.200 వరకు అదనపు భారం

హైదరాబాద్, జూలై 4, 2026 | నిజం న్యూస్:

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏడు రకాల సన్న ధాన్యాలకు మాత్రమే బోనస్ చెల్లిస్తామని ప్రకటించడంతో ఆయా రకాల విత్తనాలకు మార్కెట్లో ఒక్కసారిగా భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకున్న ప్రైవేట్ సీడ్ కంపెనీలు విత్తనాల ధరలను అమాంతంగా పెంచి రైతులపై అదనపు భారం మోపుతున్నాయి.

ఇంధన ధరలు, రవాణా ఖర్చులు పెరిగాయనే కారణాలను చూపుతూ 10 కిలోల విత్తనాల బ్యాగుపై రూ.150 నుంచి రూ.200 వరకు ధరలు పెంచినట్లు రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పత్తి విత్తనాల మాదిరిగా వరి విత్తనాల ధరలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ లేకపోవడంతో కంపెనీలు ఇష్టారాజ్యంగా వ్యవహరిస్తున్నాయని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఒక్కో బ్యాగుపై రూ.150 నుంచి రూ.200 వరకు పెంపు

గత ఏడాది రూ.900కు లభించిన 10 కిలోల సన్న విత్తనాల బ్యాగు ప్రస్తుతం రూ.1,050 నుంచి రూ.1,100 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. మార్కెట్లో అత్యధిక డిమాండ్ ఉన్న ఓ ప్రముఖ కంపెనీ విత్తనాల 10 కిలోల బ్యాగుకు ఎమ్మార్పీ రూ.1,510గా నిర్ణయించగా, డీలర్లు రైతులకు రూ.1,200 నుంచి రూ.1,250 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. గత ఏడాది ఇదే విత్తనాన్ని రూ.950 నుంచి రూ.1,000 లోపే విక్రయించామని డీలర్లు చెబుతున్నారు.

ధర తగ్గిస్తే కంపెనీల నుంచి ఒత్తిళ్లు

మార్కెట్లో పోటీ కారణంగా కొంతమంది వ్యాపారులు రైతులకు రూ.50 నుంచి రూ.100 వరకు తగ్గించి విక్రయించాలని ప్రయత్నించినా, కంపెనీలు అందుకు అంగీకరించడం లేదని సమాచారం. రూ.1,200 కంటే తక్కువ ధరకు అమ్మొద్దని డీలర్లపై ఒత్తిడి తెస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో రైతులు తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో అధిక ధరలకు విత్తనాలు కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది.

జైశ్రీరామ్, తెలంగాణ సోనకు భారీ డిమాండ్

ప్రభుత్వం బోనస్ ప్రకటించిన బీపీటీ-5204, ఆర్ఎన్ఆర్-15048, హెచ్ఎంటీ సోన, జైశ్రీరామ్, కేఎన్ఎం-1638, కేఎన్ఎం-7715, డబ్ల్యూజీఎల్-44 రకాలలో రైతులు ముఖ్యంగా జైశ్రీరామ్, తెలంగాణ సోన రకాలపై ఆసక్తి చూపుతున్నారు. ఈ రెండు రకాల పంట కాలం తక్కువగా ఉండటంతో పాటు మార్కెట్లో మంచి గిరాకీ ఉండటంతో రైతులు వీటికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.

స్వల్పకాలిక పంటల వైపు రైతుల మొగ్గు

బీపీటీ-5204 పంట కాలం సుమారు 150 రోజులు కాగా, జైశ్రీరామ్ 130 రోజులు, తెలంగాణ సోన 110 నుంచి 120 రోజుల్లోనే కోతకు వస్తుంది. ఈ ఏడాది ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో రైతులు స్వల్పకాలిక రకాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. గత ఏడాది ఈ రకాల ధాన్యానికి క్వింటాల్‌కు రూ.3,000 నుంచి రూ.3,200 వరకు ధర రావడంతో ఈసారి కూడా మంచి లాభాలు వస్తాయని రైతులు ఆశిస్తున్నారు.

మంచిర్యాల జిల్లాలో 1.60 లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగు

ఈ వానాకాలం సీజన్‌లో మంచిర్యాల జిల్లాలో సుమారు 1.60 లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగు జరుగుతుందని వ్యవసాయ శాఖ అంచనా వేసింది. ప్రభుత్వం బోనస్ ప్రకటించిన కారణంగా ఈసారి దాదాపు 90 శాతం విస్తీర్ణంలో సన్న రకాలే సాగయ్యే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. సాగుకు అవసరమైన విత్తనాలు డీలర్ల వద్ద తగినంతగా అందుబాటులో ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.

సీడ్ మేళాలకు స్పందన కరువు

సన్న ధాన్యాల సాగును ప్రోత్సహించేందుకు ప్రభుత్వం గత నెల 23 నుంచి 30 వరకు రైతు వేదికల్లో సీడ్ మేళాలను నిర్వహించి ప్రైవేట్ డీలర్ల ద్వారా విత్తనాలను విక్రయించింది. అయితే ఆశించిన స్థాయిలో రైతులు స్పందించకపోవడంతో గతంలో మాదిరిగానే నేరుగా డీలర్ల వద్ద నుంచే విత్తనాలు కొనుగోలు చేస్తున్నారు. జిల్లాలో సాగు విస్తీర్ణానికి అవసరమైన విత్తనాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి సురేఖ తెలిపారు.

ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకోవాలని రైతుల డిమాండ్

సన్న విత్తనాలకు ప్రభుత్వం బోనస్ ప్రకటించడం రైతులకు ప్రయోజనకరమే అయినప్పటికీ, అదే అవకాశంగా తీసుకుని సీడ్ కంపెనీలు ధరలు పెంచడం వల్ల రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. వరి విత్తనాల ధరలపై ప్రభుత్వం నియంత్రణ తీసుకువచ్చి రైతులను దోపిడీ నుంచి కాపాడాలని రైతు సంఘాలు, రైతులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

— శ్రీనివాస్ నాయక్

స్టేట్ బ్యూరో, నిజం న్యూస్