అత్యంత పురాతన, అరుదైన ఆలయం దేవునిగుట్ట ఆలయం

తెలంగాణలో అత్యంత పురాతన ఆలయం: దేవునిగుట్ట ఆలయం

తెలంగాణ రాష్ట్రం అపారమైన చరిత్ర, ఉత్కృష్టమైన సంస్కృతీ సంపదలకు నిలయంగా భాసిల్లుతోంది. ఇక్కడి పురాతన ఆలయాలు భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి, సనాతన భక్తి సంప్రదాయాలకు సజీవ సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలోని అత్యంత ప్రాచీనమైన, అరుదైన ఆలయాల్లో జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలోని దేవునిగుట్ట ఆలయం అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది.

ఇది క్రీస్తు శకం ఆరవ శతాబ్దంలో నిర్మితమైనట్లు చరిత్రకారులు, పురావస్తు నిపుణులు నిర్ధారించారు. బాదామి చాళుక్యుల పరిపాలనా కాలంలో ఈ ఆలయం ఒక పవిత్ర క్షేత్రంగా విరాజిల్లింది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రదేశం దట్టమైన అరణ్యాలు, ప్రాచీన శిలాశ్రయాల మధ్య ప్రకృతి సిద్ధమైన ఆధ్యాత్మిక ఆకర్షణగా పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటోంది. ఈ ఆలయ నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన ఇటుకలు, రాళ్ల అమరిక ఆ కాలం నాటి సాంకేతిక ప్రతిభను చాటి చెబుతోంది.

దేవునిగుట్ట ఆలయం ఒక ఎత్తైన పర్వత శిఖరంపై అత్యంత నైపుణ్యంతో నిర్మించబడింది. శివకేశవుల అభేదానికి ప్రతీకగా శివుడు, విష్ణుమూర్తికి అంకితమైన ఈ ఆలయం చాళుక్య వాస్తు శైలిని అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇక్కడి రాతి శిలలతో నిర్మించిన గోపురాలు, శిల్పకళా శోభితమైన స్తంభాలు అప్పటి శిల్పుల అద్భుతమైన నిర్మాణ కౌశలాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. స్థల పురాణం ప్రకారం ఈ గుట్ట పైన దేవతలు నివసించారని, అందుకే దీనికి ‘దేవునిగుట్ట’ అనే పేరు స్థిరపడిందని స్థానిక ప్రజలు ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు.

కాలక్రమేణా కాకతీయులు, చోళ రాజుల కాలంలో ఈ ఆలయం పునరుద్ధరణకు నోచుకుంది. ఈ నిర్మాణ శైలిలోని విశిష్టతను గుర్తించిన అంతర్జాతీయ వారసత్వ సంస్థ అధికారులు దీనిని ప్రపంచ వారసత్వ స్థలంగా పరిగణించే అవకాశం ఉందని పేర్కొనడం విశేషం. గర్భాలయంలోని విగ్రహాలు శిల్పకళా వైభవానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. గోడల మీద చెక్కిన జంతువులు, నాట్యగత్తెల రూపాలు నాటి కళా వైభవాన్ని మన కళ్ల ముందు ఉంచుతాయి.

ఈ ఆలయ ఆవరణలో ఉన్న శ్రీరామ చంద్రమూర్తి, లక్ష్మీ నారాయణ స్వామి విగ్రహాలు భక్తులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. దట్టమైన అడవి ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ క్షేత్రంలో ప్రతి సంవత్సరం ముఖ్యమైన ఉత్సవాలు ఎంతో వైభవంగా జరుగుతాయి. ముఖ్యంగా శ్రావణ మాసంలో పరమశివునికి ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.

భక్తులు గుట్ట ఎదురుగా ఉన్న చిన్న శివలింగాలకు సహస్రనామ అర్చనలు చేస్తూ తమ భక్తిని చాటుకుంటారు. ఇక్కడ లభించిన పురాతన శాసనాలు ఈ ప్రాంత చారిత్రక ప్రాధ్యాన్యతను ఎంతో స్పష్టంగా వివరిస్తున్నాయి.

చాళుక్య రాజులు ఈ ఆలయాన్ని మూలకృష్ణుని ఆరాధన కోసం నిర్మించినట్లు కొన్ని చారిత్రక రికార్డులు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో ప్రతి ధ్వనించే ఓంకార నాదం భక్తుల మనసులకు ప్రశాంతతను చేకూరుస్తుంది. ఈ ప్రాంతానికి చేరుకోవడానికి చేసే ప్రయాణం భక్తులకు ఒక సాహసోపేతమైన అనుభూతిని ఇస్తుంది.

తెలంగాణలోని ఇతర పురాతన ఆలయాలతో పోల్చితే దేవునిగుట్ట నిర్మాణం అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా గుర్తించబడింది. వరంగల్‌లోని భద్రకాళీ ఆలయం, అలంపూర్ నవబ్రహ్మ ఆలయాలు దీనికి సమకాలీనమైనప్పటికీ, దేవునిగుట్ట ప్రత్యేకత దాని సహజసిద్ధమైన స్వయంభూ స్వభావం, అటవీ వాతావరణంలో దాగి ఉంది.

అలంపూర్ జోగులాంబ ఆలయం శక్తి పీఠంగా ప్రసిద్ధి చెందగా, కోట గుల్లు ఆలయాలు కాకతీయ కళా వైభవానికి నిదర్శనాలు.

వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం, రామప్ప ఆలయం వంటివి ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు పొందిన కట్టడాలు. అలాగే పనగల్‌లోని ఛాయా సోమేశ్వర ఆలయం కూడా తనదైన శైలిలో గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఆలయాలన్నింటికంటే దేవునిగుట్ట శైలి భిన్నంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండటం గమనార్హం.

ఇక్కడి శిలలపై చెక్కిన ప్రతిమలు నాటి జీవనశైలిని ప్రతిబింబిస్తాయి.

దేవునిగుట్ట ఆలయ పునరుద్ధరణకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, పురావస్తు శాఖ తగిన చర్యలు చేపడుతున్నాయి. పర్యాటకులు, భక్తులు ఇక్కడి ప్రశాంత వాతావరణంలో ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని పొందుతారు.

తెలంగాణ ఘన చరిత్రను చాటిచెప్పే ఈ క్షేత్రం నేటి యువతకు గొప్ప ప్రేరణగా నిలుస్తుంది. పురాతన భారతీయ శిల్పకళ, సనాతన ధర్మ సంప్రదాయాలకు చిహ్నంగా నిలుచే దేవునిగుట్టను ప్రతి ఒక్కరూ తప్పకుండా సందర్శించాల్సిందే. ఈ ప్రాంతంలోని సహజ సిద్ధమైన నీటి బుగ్గలు, పచ్చని చెట్లు భక్తులకు ఆహ్లాదాన్ని ఇస్తాయి.

చారిత్రక పరిశోధకులకు ఈ ఆలయం ఒక గొప్ప నిధి వంటిది. ఇక్కడి వాతావరణం భక్తులను ఆధ్యాత్మిక లోకంలోకి తీసుకెళ్తుంది. భవిష్యత్తులో ఈ క్షేత్రం మరింత అభివృద్ధి చెంది ప్రపంచ స్థాయి పర్యాటక కేంద్రంగా మారుతుందని ఆశిస్తున్నారు. తెలంగాణ వైభవాన్ని చాటే ఈ అపురూప కట్టడాన్ని కాపాడుకోవడం మనందరి బాధ్యత.

ఈ ఆలయ సందర్శన వల్ల భక్తులకు కలిగే మానసిక ఉల్లాసం వర్ణనాతీతం. ప్రకృతి ఒడిలో వెలసిన ఈ దేవాలయం మానవ నిర్మిత అద్భుతాలలో ఒకటిగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది. పురాతన వారసత్వాన్ని గౌరవించడం ప్రతి పౌరుని ధర్మం. ఈ దివ్య క్షేత్రం ఆధ్యాత్మిక వెలుగులను పంచుతూ కలకాలం విరాజిల్లాలి.

(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
మొబైల్ నెంబర్: 98808 51898