డిజిటల్ అరెస్టుల పట్ల జాగ్రత్త
ఇటీవల దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం భారత సుప్రీంకోర్టు డిజిటల్ అరెస్టుల పేరుతో జరుగుతున్న మోసాలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పోలీసు అధికారి, దర్యాప్తు సంస్థ లేదా న్యాయవ్యవస్థ ప్రతినిధులమని చెప్పుకుంటూ ఫోన్ కాల్స్, దృశ్య మాధ్యమాల ద్వారా పౌరులను “అరెస్టులో ఉన్నారు” అని భయపెట్టి డబ్బులు లాక్కోవడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన నేరమని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
డిజిటల్ అరెస్టుల పట్ల తస్మాత్ జాగ్రత్త
డిజిటల్ అరెస్ట్: ప్రజల భద్రతకు సవాలు
- ఇటీవల దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం భారత సుప్రీంకోర్టు డిజిటల్ అరెస్టుల పేరుతో జరుగుతున్న మోసాలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పోలీసు అధికారి, దర్యాప్తు సంస్థ లేదా న్యాయవ్యవస్థ ప్రతినిధులమని చెప్పుకుంటూ ఫోన్ కాల్స్, దృశ్య మాధ్యమాల ద్వారా పౌరులను “అరెస్టులో ఉన్నారు” అని భయపెట్టి డబ్బులు లాక్కోవడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన నేరమని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
చట్టబద్ధమైన అరెస్ట్ ఎప్పుడూ భౌతిక ప్రక్రియగా ఉండాలి తప్ప, డిజిటల్ తెరల మీద లేదా ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా సాధ్యం కాదని స్పష్టంచేసింది. రాజ్యాంగం కల్పించిన వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు ఇటువంటి చర్యలు గొడ్డలి పెట్టు వంటివని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.
డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసాల్లో నేరగాళ్లు అనుసరించే విధానం చాలా వ్యూహాత్మకంగా ఉంటోంది. బాధితుడికి అకస్మాత్తుగా కాల్ చేసి, వారి పేరుతో అక్రమ లావాదేవీలు జరిగాయని లేదా మాదకద్రవ్యాల రవాణా కేసులో పేరు ఉందని నమ్మిస్తారు.
తక్షణమే “ఆన్లైన్ విచారణ”లో పాల్గొనాలని ఆదేశించి, కెమెరా ఆన్లో ఉంచాలని, ఎవరితోనూ మాట్లాడవద్దని భయపెడతారు. బాధితుడి ఆందోళనను ఆసరాగా చేసుకుని, కేసు నుంచి బయటపడే మార్గమని చెబుతూ భారీగా డబ్బు బదిలీ చేయిస్తారు.
ఈ ప్రక్రియ అంతా నిజమనిపించేలా నకిలీ పత్రాలు, ప్రభుత్వ ముద్రలు, అధికారుల పేర్లను ఉపయోగిస్తారు. సామాన్య ప్రజలే కాకుండా విద్యావంతులు, ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో ఉన్నవారు సైతం ఈ మాయాజాలంలో చిక్కుకోవడం ఆందోళనకరమైన అంశం.
గణాంకాల ప్రకారం, ఈ తరహా నేరాలు దేశంలో భయంకరమైన స్థాయిలో విస్తరిస్తున్నాయి. ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ నివేదికల ప్రకారం, 2024లో డిజిటల్ అరెస్ట్ సంబంధిత సైబర్ నేరాల సంఖ్య 1,23,672కి పెరిగింది.
ఇది 2022 నాటి గణాంకాలతో పోలిస్తే దాదాపు మూడు రెట్లు ఎక్కువ. ఆర్థికంగా చూస్తే, ఈ మోసాల వల్ల ప్రజలు కోల్పోయిన సొమ్ము 2022లో సుమారు 91 కోట్ల రూపాయలు ఉండగా, 2024 ముగిసే నాటికి అది ఏకంగా 1,935 కోట్ల రూపాయలకు చేరింది.
సుప్రీంకోర్టు తాజా విచారణలో ప్రస్తావించినట్లుగా, కేవలం 2024 సంవత్సరంలోనే భారతీయులు ఈ రకమైన మోసాల వల్ల దాదాపు 3,000 కోట్ల రూపాయలకు పైగా నష్టపోయినట్లు అంచనా. ఈ నేరాల్లో 80 శాతం కంటే ఎక్కువ ఆగ్నేయాసియా దేశాల కేంద్రంగా సాగుతున్నట్లు దర్యాప్తు సంస్థలు గుర్తించాయి.
ఈ నేరాలు వ్యక్తిగత ఆర్థిక నష్టంతో పాటు న్యాయవ్యవస్థపై ప్రజలకున్న విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి. అందుకే సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వం, దర్యాప్తు సంస్థలు, టెలికాం నియంత్రణ వ్యవస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాలని సూచించింది. “డిజిటల్ అరెస్ట్” అనే పదానికి చట్టపరమైన గుర్తింపు లేదని పౌరులకు స్పష్టంగా తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
నివారణ చర్యల్లో భాగంగా ప్రజా అవగాహన అత్యంత కీలకం. ఏ ఏజెన్సీ కూడా ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా అరెస్ట్ చేయదని, డబ్బులు డిమాండ్ చేయదని ప్రచారం జరగాలి.
విద్యాసంస్థలు, బ్యాంకులు నిరంతరం ఈ హెచ్చరికలను ప్రజలకు చేరవేయాలి. సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా చిన్నపాటి వీడియోలు, పోస్టర్లతో అవగాహన కల్పిస్తే గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజల్లో కూడా చైతన్యం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
టెలికాం సంస్థలు మోసపూరిత కాల్స్ను గుర్తించే సాంకేతిక పరిష్కారాలను వేగంగా అమలు చేయాలి. అనుమానాస్పద సంఖ్యలను బ్లాక్ చేయడం, బాధితులకు తక్షణ హెచ్చరికలు అందించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకోవాలి. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ సహాయంతో ఇటువంటి కాల్స్ మూలాలను కనుగొనడం సులభం అవుతుంది.
పోలీస్ వ్యవస్థలో కూడా సైబర్ నేరాల పరిష్కారానికి ప్రత్యేక శిక్షణ ఉండాలి. ఫిర్యాదు అందిన వెంటనే బ్యాంక్ ఖాతాలను ఫ్రీజ్ చేయడం, అంతర్జాతీయ ముఠాలను అడ్డుకోవడానికి ఇతర దేశాలతో సహకరించుకోవడం అత్యవసరం. దీనికోసం ప్రత్యేకమైన సైబర్ సెల్స్ సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచాలి.
డిజిటల్ ప్రపంచం మనకు ఎన్నో సౌకర్యాలను కల్పించినప్పటికీ, అదే స్థాయిలో ముప్పులను కూడా మోసుకొస్తోంది. నేరగాళ్లు భయాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకుని సామాన్యుల కష్టార్జితాన్ని దోచుకుంటున్నారు.
ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో చట్టం తన పని తాను చేయడమే కాకుండా, ప్రతి పౌరుడు కూడా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఒక ఫోన్ కాల్ తో ఎవరూ మిమ్మల్ని అరెస్ట్ చేయలేరని, చట్టబద్ధమైన అరెస్ట్ ప్రక్రియ అనేది నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రత్యక్షంగా జరుగుతుందని గుర్తించాలి. ప్రభుత్వాలు, సాంకేతిక సంస్థలు, ప్రజలు కలిసికట్టుగా పోరాడినప్పుడే ఈ డిజిటల్ మాయాజాలాన్ని అంతం చేయడం సాధ్యపడుతుంది.
న్యాయం ఎప్పుడూ తెరల వెనుక జరిగే తంతు కాదు, అది రాజ్యాంగబద్ధంగా పారదర్శకంగా జరుగుతుందనే విషయాన్ని అందరూ గ్రహించాలి.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్
