ముగిసిన బాల వివాహ ముక్తి రథం ప్రచారం
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాల నిర్మూలన ధ్యేయంగా సాగిన ‘బాల వివాహ ముక్తి రథం’ ప్రచార కార్యక్రమం విజయవంతంగా ముగిసింది.
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాల నిర్మూలన ధ్యేయంగా సాగిన ‘బాల వివాహ ముక్తి రథం’ ప్రచార కార్యక్రమం విజయవంతంగా ముగిసింది.
ఈ వినూత్న ప్రచారం ద్వారా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 22 లక్షల మందికి పైగా ప్రజలకు బాల్య వివాహాల వల్ల కలిగే అనర్థాలపై అవగాహన కల్పించారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘బాల వివాహ ముక్త భారత్’ కార్యక్రమంలో భాగంగా, ‘జస్ట్ రైట్స్ ఫర్ చిల్డ్రన్’ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఈ ప్రచార రథం రాష్ట్రంలోని మారుమూల గ్రామాలను సైతం చుట్టివచ్చింది.
2026 మార్చి 8వ తేదీన అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ యాత్ర ముగిసింది.
తెలంగాణలోని 33 జిల్లాల్లో సుమారు 4,800 గ్రామాల్లో ఈ రథం పర్యటించింది. సుమారు 48,728 కిలోమీటర్ల మేర ప్రయాణించి బాల్య వివాహాల సామాజిక, చట్టపరమైన పర్యవసానాలను ప్రజలకు వివరించింది.
ఈ ప్రచారంలో భాగంగా పాఠశాలలు, కళాశాలలు, గ్రామ సభలు, ధార్మిక సంస్థలు వంటి ప్రదేశాల్లో 31,000 కంటే ఎక్కువ అవగాహన కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు.
విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, గ్రామ పెద్దలు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొని బాల్య వివాహాలను అడ్డుకుంటామని ప్రతిజ్ఞ చేశారు. ముఖ్యంగా 5.3 లక్షల మంది విద్యార్థులు ఈ ప్రచారంలో భాగస్వాములయ్యారు.
బాల్య వివాహాల రేటు తెలంగాణలో 23.5 శాతంగా ఉంది, ఇది జాతీయ సగటు కంటే స్వల్పంగా ఎక్కువ. ఈ పరిస్థితిని అరికట్టడానికి ప్రభుత్వం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేశాయి.
ఈ ప్రచారం ద్వారా ప్రజల్లో వచ్చిన చైతన్యం వల్ల గత ఏడాది కాలంలో తెలంగాణలో దాదాపు 10,518 బాల్య వివాహాలను నిలిపివేసినట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఈ రథం వెళ్లే మార్గంలో వీధి నాటకాలు, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు నిర్వహించడం వల్ల గ్రామీణ ప్రజలకు విషయం సులభంగా అర్థమైంది.
బాల్య వివాహ బాధితులు తమ అనుభవాలను పంచుకోవడం ప్రజల మనసులపై బలమైన ముద్ర వేసింది.
ప్రచారంలో మత పెద్దల పాత్ర కీలకమైంది. వివాహాలు జరిపించే సమయంలో వధూవరుల వయస్సును ధృవీకరించుకోవాలని, చట్టవిరుద్ధమైన వివాహాలను ప్రోత్సహించవద్దని సుమారు 4,000 మందికి పైగా మత పెద్దలను ఈ ప్రచార బృందం కోరింది.
అలాగే కళ్యాణ మండపాల యజమానులు, డెకరేటర్లు, క్యాటరింగ్ సర్వీసుల వారికి కూడా బాల్య వివాహాలకు సహకరిస్తే ఎదురయ్యే చట్టపరమైన చర్యల గురించి వివరించారు.
బాల్య వివాహాల వల్ల బాలికల ఆరోగ్యం దెబ్బతినడమే కాకుండా, వారి విద్యావకాశాలు మూసుకుపోతాయి. ఇది అంతిమంగా పేదరికం, అజ్ఞానం పెరగడానికి దారితీస్తుంది.
2030 నాటికి భారతదేశాన్ని బాల్య వివాహ రహిత దేశంగా తీర్చిదిద్దాలనే లక్ష్యానికి ఈ ప్రచారం ఊతాన్నిచ్చింది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ‘కళ్యాణ లక్ష్మి’, ‘షాదీ ముబారక్’ వంటి పథకాలు కూడా వివాహ వయస్సు పెరగడానికి దోహదపడుతున్నాయి.
సమిష్టి కృషితో మాత్రమే ఈ సామాజిక దురాచారాన్ని రూపుమాపడం సాధ్యమవుతుంది.
సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా వ్యవహరించి బాలల హక్కులను కాపాడాల్సిన అవసరం ఉంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
మొబైల్ నెంబర్: 98808 51898
