మహిళా శిశు సంక్షేమ శాఖ కార్యాలయానికి లీగల్ నోటీసులు

అప్పీలేట్ పౌరసమాచార అధికారులిద్దరికి

హెచ్ఆర్ వివరాలు నిరాకరించిన డిడబ్ల్యూఓ

యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా బ్యూరో జూన్ 14 (నిజం న్యూస్)
యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా సంక్షేమ అధికారి కార్యాలయానికి లీగల్ నోటీసులు వచ్చిన ఘటన తాజాగా వెలుగులోకి వచ్చింది. వివరాల్లోకి వెళితే భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాకు చెందిన అంతర్జాతీయ మానవహక్కులు మరియు నేర నిరోధక సంస్థ శాశ్వత సభ్యుడు గంగాధర కిశోర్ కుమార్ యాదాద్రి జిల్లా సంక్షేమ కార్యాలయానికి జిల్లా పరిధిలోని సీడీపీఓల హెచ్ఆర్ వివరాలు మరియు అధికారిక వాహనాల వివరాల కొరకు సమాచార హక్కు చట్టం క్రింద ధరఖాస్తు చేసాడు. ధరఖాస్తు స్వీకరించిన సంక్షేమ కార్యాలయ పౌరసమాచార అధికారి పాక్షిక సమాచారం ఇచ్చి హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ మాత్రం వ్యక్తిగత వివరాల క్రిందకు వస్తుందని కాబట్టి సమాచారం ఇవ్వడం కుదరదని సమాధానమిచ్చారు. అయితే ఉద్యోగుల సర్వీసు రిజిస్టర్ కూడా వ్యక్తిగత సమాచారం క్రిందకు రాదని గతంలో కేంద్ర సమాచార కమీషన్ ఇచ్చిన తీర్పులు ఉన్నాయని, అంతేకాకుండా యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా పరిధిలోనే గత సంవత్సరం సమాచార ధరఖాస్తుకు సమాధానంగా హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ అందించారని ఇప్పుడు అడిగితే వ్యక్తిగత సమాచారం అని ఏవిధంగా తిరస్కరిస్తారని తెలియజేస్తూ జిల్లా సంక్షేమ కార్యాలయంలో మొదటి అప్పీలు దాఖలు చేశారు. అంతేకాకుండా ధరఖాస్తులో కోరిన సమాచారాన్ని పౌరసమాచార అధికారి తప్పుదోవ పట్టించేవిధంగా ఇస్తున్నారు కాబట్టి సమాచార హక్కు చట్టం నిబంధనలు అనుసరించి కోరిన సమాచారానికి సంబంధించిన రికార్డులు తనిఖీ చేసుకోవడానికి అవకాశం కల్పించాలని అప్పీలులో కోరాడు. కానీ జిల్లా సంక్షేమ అధికారి కార్యాలయంలోని మొదటి అప్పీలెట్ అధికారి కూడా పౌరసమాచార అధికారి ఇచ్చిన సమాధానంతో ఏకీభవిస్తూ సమాచారాన్ని ఇవ్వడానికి నిరాకరించారు. దీనికి స్పందిస్తూ ధరఖాస్తుదారుడు లాయర్ ద్వారా జిల్లా సంక్షేమ అధికారి కార్యాలయంలోని పౌరసమాచార అధికారికి మొదటి అప్పీలెట్ అధికారులిద్దరికి లీగల్ నోటీసులు పంపించాడు.

వ్యక్తిగత సమాచారం అంటే ఏమిటి:-
ఆంధ్రప్రదేశ్ సమాచార హక్కు చట్టం 2005 లోని సెక్షన్ 8 (1) (జే) వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని గురించి తెలియజేస్తుంది. ప్రజాప్రయోజనాలు ప్రజాకార్యకళాపాలతో సంబంధం లేని వ్యక్తిగత వివరాలు అందించాల్సిన అవసరం లేదు. కేంద్ర సమాచార కమీషన్ గతంలో వెలువరించిన తీర్పులు పరిశీలిస్తే ఉద్యోగుల సర్వీసు రిజిస్టర్ కాపీని కూడా వ్యక్తిగత సమాచారంగా పరిగణించకూడదని స్పష్టంగా ఉంది. అంతేకాకుండా గతంలో కేంద్ర మంత్రి స్మృతి ఇరానీ యొక్క విద్యార్హతలకు సంబంధించి ధృవపత్రాల కోసం దాఖలు చేయబడిన సమాచార ధరఖాస్తు విషయంలో సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇంటర్మీడియట్ ఎడ్యుకేషన్ వారికి ఢిల్లీ హైకోర్టు కూడా ధ్రువపత్రాలు ఇవ్వాలని ఆదేశాలు జారీచేసింది. ఇక హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ విషయానికి వస్తే ఉద్యోగులు స్థానికంగా ఉండే ఇంటి చిరునామా తప్ప వ్యక్తిగత వివరాలు ఏవి ఉండవు. ఎక్కడ పనిచేసే ఉద్యోగులైనా సాధ్యమైనంతవరకూ స్థానికంగా నివాసం ఉండాలని వివిధ శాఖల్లో నిబంధనలు అత్యంత స్పష్టంగా ఉన్నాయి. హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ సదరు ఉద్యోగులు విధులు నిర్వహించే ప్రాంతాల్లో నివాసం ఉంటున్నారో లేదో తెలుసుకోవడానికి ఉపయోపడుతుంది. ఇందులో ఉద్యోగులకు సంబంధించిన ఏవిధమైన వ్యక్తిగత వివరాలు ఉండవు. అంతేకాకుండా ఈవిధంగా వ్యక్తిగత వివరాలు అంటూ సమాచారాన్ని నిరాకరించడం సమాచార హక్కు చట్టంలోని సెక్షన్ 4(1)(బి) నిబంధన ఉద్దేశాన్ని నీరుగార్చడమే అవుతుంది. ఇదిమాత్రమే కాక జిల్లా సంక్షేమ అధికార కార్యాలయ పరిధిలోని ఒక మండల సీడీపీఓ యొక్క హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ సమాచార ధరఖాస్తుకు సమాధానంగా అందించి సంవత్సరం గడవకముందే మొదటి అప్పీలెట్ అధికారి హెచ్ఆర్ రిసిప్ట్ వివరాలు వ్యక్తిగతమని నిరాకరించడంతోనే ధరఖాస్తుదారుడు లీగల్ నోటీసులు పంపించాడు.

also read: ఏసీబీ వలలో ఎక్సైజ్ సీఐ

నిబంధనలపై అవగాహన లేదు:- గంగాధర కిశోర్ కుమార్
ధరఖాస్తులో కోరిన సమాచారం అన్యపక్షానికి చెందినదైనా లేక వ్యక్తిగత సమాచారం అని భావించినా పౌరసమాచార అధికారి అట్టి ధరఖాస్తులో కోరిన సమాచారం విషయమై సెక్షన్ 11 ప్రకారం తృతీయ పక్షానికి నోటీసులు ఇచ్చి వారి అభ్యంతరాలు పరిగణలోకి తీసుకుని మిగతా సమాచారాన్ని ధరఖాస్తుదారునికి ఇవ్వవచ్చు. అలాగే సెక్షన్ 8(1)(జే) ప్రకారం వ్యక్తిగత సమాచారం ఇవ్వకూడదు అని పౌరసమాచార అధికారి భావించిన పక్షంలో సమాచార వెల్లడి ఉన్న అవకాశాలను పరిశీలించాలి. ఉదాహరణకు ఉద్యోగుల సర్వీసు పుస్తకం వివరాలు అందించాల్సిన సందర్భంలో ఉద్యోగుల పేర్లు, హోదా, జీతం, పదోన్నతులు, బదిలీల వివరాలతో పాటుగా ఆధార్, బ్యాంక్ అకౌంట్ నంబర్ వివరాలు కూడా సర్వీసు పుస్తకంలో ఉంటాయి. అలాంటప్పుడు వ్యక్తిగత వివరాల క్రిందకు వచ్చే ఆధార్, బ్యాంకు అకౌంట్ నంబర్లు మినహాయించి లేదా ధృవీకృత రికార్డు పత్రాలలో వ్యక్తిగత వివరాలు కనిపించకుండా కొట్టివేసి ధరఖాస్తుదారునికి ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. సమాచార హక్కు చట్టంలోని సెక్షన్ 10(1) ఈ విషయాన్ని చాలా స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది. ఇలా మినహాయించి ఇచ్చిన సమాచారాన్ని విడదీసే “డాక్టలైట్ ప్రొసీజర్” అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. అలాగే పౌరసమాచార అధికారులు సెక్షన్ 8(1)(జే) ని సాకుగా చూపిస్తూ సమాచారాన్ని నిరాకరించడం రివాజుగా మారింది. కానీ సెక్షన్ 8(1)(ఇ) ప్రకారం కోరిన సమాచారంలో విశాలమైన ప్రజాప్రయోజనాలు ఉన్నప్పుడు ధరఖాస్తుదారుడికి కోరిన సమాచారాన్ని ఇవ్వవచ్చు. అదేవిధంగా ఇవ్వదగిన మినహాయింపులతో ఎలాంటి నిమిత్తం లేకుండా రక్షిత ప్రయోజనాలకు కలిగే హాని కన్నా ప్రజాప్రయోజనాలకు కలిగే మేలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు అధికార రహస్యాల చట్టం-1923 సహా మరే ఇతర చట్టాల నిబంధనలను అయినా సమాచార హక్కు చట్టం-2005 సెక్షన్ 8(2) అధిగమిస్తుంది.
కానీ సమాచార హక్కు చట్టం అమలులోకి వచ్చి ఇన్ని సంవత్సరాలు గడచినా చట్టంలోని నిబంధనల పట్ల ప్రభుత్వ యంత్రాగాలకు సరైన అవగాహన, శిక్షణ లేకపోవడంవలన సమాచార హక్కు చట్టం ఉద్దేశం నీరుగారిపోతుంది. అవగాహన లేకుండా సెక్షన్లను తమకు అనుకూలంగా మలచుకుంటూ సమాచారాన్ని నిరాకరించడంవలన సమాచార హక్కు చట్టం నవ్వులపాలు అవుతుంది. ఈ విషయంలో ప్రభుత్వ యంత్రాగాలు అన్ని బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది.